Standaardverpakkingen lijken op het eerste gezicht de meest logische oplossing: ze zijn snel beschikbaar, eenvoudig in te kopen en vaak goedkoper per stuk. Toch blijkt in de praktijk dat deze “one size fits all”-benadering maar zelden optimaal is. Voor veel organisaties zorgen standaardverpakkingen juist voor inefficiëntie, extra kosten en onnodige complexiteit in de keten. Maatwerkverpakkingen worden daarentegen nog vaak gezien als duur of ingewikkeld. Vaak ten onrechte.
In dit blogartikel laten we zien waarom maatwerk in veel gevallen juist leidt tot lagere kosten, betere prestaties en meer grip op logistieke processen. Ook met het oog op duurzaamheid zijn er afwegingen: inefficiënte verpakkingen leiden vaak tot onnodig materiaalgebruik en extra transportbewegingen.
Wat bedoelen we met maatwerkverpakkingen?
Maatwerk betekent niet per definitie een volledig unieke verpakking voor elk product. Het gaat om doelgericht ontwerpen op basis van:
- productafmetingen en -gewicht
- logistieke route (opslag, transport, handling)
- stapel- en palletiseringseisen
- kwetsbaarheid van het product
- gewenste uitstraling en functionaliteit
Maatwerk draait vaak ook om reductie: precies genoeg materiaal gebruiken, niet meer dan nodig. Zo min mogelijk waste. Het zit vaak in kleine aanpassingen: een andere doosmaat, een aangepaste dikte, een slim inzetstuk of een betere verhouding tussen product en verpakking.
De verborgen nadelen van standaardverpakkingen
Standaardverpakkingen zijn zelden écht passend. Dat leidt tot problemen die niet altijd direct zichtbaar zijn:
- Loze ruimte → meer vulmateriaal, hogere transportkosten
- Onvoldoende bescherming → meer schade en retouren
- Inefficiënte palletisering → minder producten per pallet
- Extra handling → meer tijd, meer fouten
Wat goedkoop lijkt aan de inkoopkant, blijkt vaak niet efficiënt en duur in gebruik. Elke extra handling, retouren of transportbewegingen vergroten bovendien de ecologische voetafdruk van verpakking.
Maatwerk als logistieke optimalisatie
Een goed ontworpen maatwerkverpakking is afgestemd op de volledige keten. Dat levert directe voordelen op:
- betere benutting van pallet- en containercapaciteit
- stabielere stapeling tijdens transport
- minder intern transport en herverpakken
- snellere orderpicking en handling
Maatwerkverpakkingen ondersteunen het proces, in plaats van het te belemmeren. Door minder lucht te vervoeren en efficiënter te stapelen, draagt maatwerkverpakking ook bij aan lagere emissies per zending.
Kijk verder dan alleen de stuksprijs
De belangrijkste misvatting rond maatwerkverpakkingen is dat ze “altijd duurder” zijn. In werkelijkheid is de stuksprijs slechts één deel van het verhaal.
Wanneer je rekening houdt met:
- minder transportschade
- lagere verzendkosten
- minder arbeid en handling
- minder retouren
dan blijkt maatwerk vaak gunstiger uit te pakken in termen van Total Cost of Ownership (TCO). Én er is minder verpakkingsafval en afvalverwerking.
Flexibiliteit versus standaardisatie: geen tegenstelling
Veel organisaties vrezen dat maatwerk leidt tot complexiteit. In de praktijk is het tegenovergestelde vaak waar.
Slim maatwerk:
- beperkt het aantal verpakkingsvarianten
- zorgt voor duidelijke standaarden per productgroep
- maakt processen voorspelbaarder
Het gaat niet om maximale variatie, maar om doelgerichte standaardisatie die past bij het assortiment. Dit helpt ook bij het monitoren en verbeteren van duurzaamheidsdoelstellingen, doordat variatie en verspilling worden teruggebracht.
Wanneer is standaard wél logisch?
Standaardverpakkingen hebben zeker hun plek, bijvoorbeeld:
- bij lage volumes
- bij sterk wisselende productafmetingen
- bij tijdelijke- of testproducten
Ook hier kan bewust gekozen worden voor zo efficiënt mogelijke standaardformaten om onnodig materiaalgebruik te voorkomen. De sleutel ligt in bewust kiezen. Niet standaardiseren uit gemak, maar op basis van gebruik en impact.
De rol van samenwerking bij maatwerk
Succesvol maatwerk ontstaat zelden vanuit één discipline. Het vraagt samenwerking tussen:
- inkoop
- logistiek
- operations
- en de verpakkingspartner
Juist in deze samenwerking ontstaat ruimte om zowel kosten- als duurzaamheidsdoelen te combineren. Door deze disciplines samen te brengen, ontstaat een verpakking die niet alleen past om het product, maar ook bij de organisatie.
Efficiëntie begint bij pasvorm
One size fits all is comfortabel, maar zelden optimaal. Organisaties die kritisch kijken naar hun verpakkingen ontdekken vaak dat maatwerk geen luxe is, maar een logisch instrument om kosten te verlagen, schade te beperken en processen te verbeteren. Dat maakt maatwerkverpakkingen niet alleen efficiënter, maar in veel gevallen ook aantoonbaar duurzamer.
Wil je weten of maatwerkverpakkingen voor jouw organisatie ook efficiënter en duurzamer zijn? Neem dan contact op met onze specialisten.